Güçlendirilen Binada Tesisat ve Gider Kontrolü

Deprem riskine karşı güçlendirme, bir binanın taşıyıcı sistemine yeni beton ve donatı eklenmesi demektir. En yaygın yöntemlerden ikisi kolonların etrafının yeni bir beton kabukla sarılması, yani kolon mantolama, ve binaya yeni perde duvarlar eklenmesidir. İki yöntem de yalnızca taşıyıcıları değil, onların çevresinden geçen her şeyi etkiler. Gider boruları da bunların başında gelir.

Güçlendirme tesisata neden dokunur?

Konutlarda gider ve su boruları çoğu zaman duvarların, kolonların ve kirişlerin yanından, sıva altında geçer. Kolon mantolanırken kolonun çevresi açılır ve sarılmasına engel olan her şey kaldırılır. Perde duvar eklendiğinde ise duvar genellikle en üst kata kadar devam eder ve geçtiği yerdeki boruların yeni bir güzergâha alınması gerekir. Bu yüzden güçlendirilen binalarda tesisatın bir kısmının, bazen tamamının yenilenmesi gündeme gelir.

Sorun, yenilenen ya da yer değiştiren hatların çoğu zaman yeni duvarların ve kaplamaların arkasında kalmasıdır. Bir bağlantı hatası güçlendirme bittikten aylar sonra, tıkanıklık ya da nem olarak ortaya çıkabilir.

Güçlendirme bittikten sonra nelere bakılmalı?

• Kolon güzergâhı değişti mi? Yeni kolonun eski yatay hatlara hangi açıyla bağlandığı.
• Yatay borularda eğim korundu mu? Yer değiştiren hatlarda suyun durduğu bölüm olup olmadığı.
• Hatta inşaat artığı kaldı mı? Harç, beton şerbeti ve moloz parçalarının boru içinde birikip birikmediği.
• Bodrumdaki ana hat ve rögar sağlam mı? Kazı ve beton dökümü sırasında zarar görüp görmediği.
• Yağmur suyu hatları doğru yere bağlandı mı? Cephe işlerinden sonra yağmur borularının pis su hattına karışıp karışmadığı.

İlk aylarda görülen belirtiler

Güçlendirmeden sonraki ilk aylarda bazı belirtiler bir bağlantı sorununa işaret eder: daha önce sorunsuz olan bir giderin yavaşlaması, alt katlarda yeni başlayan geri tepme, duvar dibinde nem lekesi ya da kokunun belirli bir odada yoğunlaşması. Bu belirtiler görüldüğünde, yeni yapılmış duvarları açmadan önce hattın içine kamerayla bakmak sorunun yerini gösterir. Böylece yalnızca sorunlu noktaya müdahale edilir.

Güçlendirme sırasında binada yaşanıyorsa

Bazı güçlendirme işleri sakinler binada oturmaya devam ederken yapılır. Bu durumda tesisat günler, bazen haftalar boyunca geçici bağlantılarla çalışır. Kolonun çevresi açıkken bir boru geçici olarak yeniden yönlendirilmiş, bir gider ağzı kapatılmış ya da bir kat bir süreliğine başka bir hatta bağlanmış olabilir. Sakinlerin bu dönemde hangi giderlerin kullanılabileceğini bilmesi önemlidir. Kapatılmış bir hatta su verilmesi, açık bir bağlantıdan bodruma ya da alt kata su kaçmasına yol açabilir. Her aşamada uygulayıcı firmanın sakinleri bilgilendirmesi ve kullanılmaması gereken giderleri işaretlemesi, bu tür kazaları önler.

Teslimden önce bir kontrol

En doğru zaman, güçlendirme bitip kaplamalar kapanmadan önceki dönemdir. Bu aşamada yeni hatlara su verilerek akış test edilebilir, bodrumdaki ana hat ve rögar temizlenip kamerayla görülebilir. İnşaat sırasında hatta inen harç henüz tam sertleşmemişse basınçlı suyla daha kolay alınır. Teslimden sonra yapılan bir kontrol de değerlidir, ama o noktada bir sorunu düzeltmek genellikle yeni yapılmış bir yüzeyi açmayı gerektirir.

Güçlendirme projesinin kendisi, yani hangi yöntemin uygulanacağı ve tesisatın nasıl yeniden düzenleneceği, projeyi hazırlayan mühendisin ve uygulayan firmanın sorumluluğundadır. Bina sakinleri ve yönetim için önemli olan, iş bittiğinde tesisatın çalıştığını görmek ve bunu teslim sırasında sormaktır.

Yeni bağlantıların içini görmek için kameralı tıkanıklık tespiti, inşaat artığıyla dolan hat için kuka ile kanal açma, sertleşmiş harç için robotla kırmadan tıkanıklık açma sayfalarına bakabilirsiniz. Yeni bağlanan daire boruları için pimaş açma ve temizliği sayfasına da bakabilirsiniz.